Kaygı Nedir?
Gelecekle ilgili endişelenmek, belirsizlik karşısında huzursuz hissetmek veya olabilecek tehlikeleri düşünmek yaşamın doğal bir parçasıdır.
Ancak bazen kaygı, ortada belirgin bir tehlike bulunmadığında da devam eder. Kişi sürekli kötü bir şey olacakmış gibi hissedebilir, zihnindeki olumsuz ihtimalleri durdurmakta zorlanabilir ve günlük yaşamını bu endişelere göre düzenlemeye başlayabilir.
Kaygı yoğunlaştığında ve kişinin yaşamını belirgin biçimde etkilemeye başladığında bir kaygı bozukluğu söz konusu olabilir.
Kaygı Nasıl Bir Döngü Oluşturur?
Kaygı yaşayan kişiler, bazı durumlarda karşılaşabilecekleri tehlikeleri olduğundan büyük, bu tehlikelerle baş etme becerilerini ise olduğundan yetersiz değerlendirebilir.
Örneğin iş yerinde önemli bir toplantıya hazırlanan kişi, küçük bir hata yapması halinde ciddi sonuçlarla karşılaşacağını düşünebilir. Daha önce benzer durumların üstesinden gelmiş olsa bile bu deneyimlerini göz ardı edebilir.
“Ya kötü bir şey olursa?” düşüncesi zamanla “Ya bununla baş edemezsem?” endişesine dönüşebilir.
Bu düşünceler kaygıyı artırırken kişi de kendisini güvende hissetmek için sürekli kontrol etme, güvence arama, aşırı hazırlanma veya bazı durumlardan kaçınma eğilimi gösterebilir.
Bu davranışlar kısa süreli rahatlama sağlasa da bazı durumlarda kaygının devam etmesine katkıda bulunabilir.
Kaygı Bozukluklarıyla Nasıl Çalışılır?
Psikolojik görüşmelerde kişinin hangi durumları tehdit olarak algıladığı, bu durumlara nasıl anlam verdiği ve kaygısıyla baş etmek için geliştirdiği davranışlar değerlendirilir.
Kaygı bozukluklarında bilimsel dayanağı güçlü yöntemlerden biri bilişsel davranışçı yaklaşımdır. Bu yaklaşımda kişinin kaygısını artıran düşünce ve davranış örüntüleri üzerinde çalışılabilir.
Psikoeğitim, belirsizliğe tahammül becerilerinin geliştirilmesi, kaçınma davranışlarının ele alınması ve daha işlevsel baş etme yollarının değerlendirilmesi sürecin bir parçası olabilir.
Görüşmelerin kapsamı, kişinin yaşadığı güçlükler ve ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir. Gerektiğinde psikiyatrik değerlendirme de önerilebilir.
