Fobi Nedir?
Bazı nesneler veya durumlar karşısında korku hissetmek doğaldır. Ancak bu korku, gerçek tehlikeyle orantısız biçimde yoğunlaştığında ve kişinin günlük yaşamını etkilemeye başladığında bir fobiden söz edilebilir.
Fobiler; belirli hayvanlara, yüksekliğe, kapalı alanlara, uçak yolculuğuna, kan görmeye veya başka nesne ve durumlara yönelik yoğun korkularla kendini gösterebilir.
Kişi korktuğu durumla karşılaştığında çarpıntı, terleme, titreme veya yoğun bir kaçma isteği yaşayabilir. Bazen yalnızca o durumla karşılaşma ihtimali bile kaygıya neden olabilir.
Fobiler Nasıl Devam Eder?
Fobilerde sık karşılaşılan durumlardan biri, korkulan nesne veya ortamdan kaçınmaktır.
Örneğin uçak korkusu yaşayan biri, seyahatlerini sürekli erteleyebilir veya yalnızca kara yoluyla ulaşabileceği yerlere gitmeyi tercih edebilir.
Kaçınmak kişiye kısa süreli rahatlama sağlayabilir. Ancak bu durum, korkulan koşullarla güvenli biçimde baş edebileceğini öğrenmesini zorlaştırabilir.
Benzer şekilde, yalnızca korkuyu azaltmak amacıyla yapılan bazı güvenlik davranışları da kişinin kendisini güvende hissetmek için sürekli belirli önlemlere ihtiyaç duyduğunu düşünmesine neden olabilir.
Böylece korku, kaçınma ve kısa süreli rahatlama birbirini besleyen bir döngüye dönüşebilir.
Fobilerle Nasıl Çalışılır?
Psikolojik görüşmelerde kişinin korktuğu durumları nasıl değerlendirdiği, bu durumların günlük yaşamını nasıl etkilediği ve korkuyla baş etmek için geliştirdiği davranışlar ele alınır.
Özgül fobilerde kullanılan bilimsel dayanağı güçlü yöntemlerden biri, maruz bırakma temelli bilişsel davranışçı yaklaşımlardır.
Bu çalışmalarda kişinin korktuğu durumlarla güvenli, planlı ve aşamalı biçimde karşılaşması, korkuya ilişkin beklentilerini yeniden değerlendirmesi ve kaçınma davranışlarını azaltması hedeflenebilir.
Görüşmelerin kapsamı, kişinin yaşadığı güçlüğe ve ihtiyaçlarına göre belirlenir.
